6 สิ่งที่ควรรู้ก่อนสร้างบ้านในพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหว

6 สิ่งที่ควรรู้ก่อนสร้างบ้านในพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหว

สวัสดีครับผู้เขียนได้เจอหนังสือของกรมโยธาธิการเกี่ยวกับการสร้างอาคารขนาดเล็กในพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหวซึ่งมีประโยชน์มากๆสำหรับเพื่อนเพื่อนที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหวได้แก่หลายจังหวัดทางภาคเหนือ ภาคกลางบางส่วน และภาคใต้บางส่วนจริงๆแล้วผู้เขียนว่าไม่ว่าจะอยู่ในจังหวัดไหนในประเทศเราควรจะรู้ข้อมูลเบื้องต้นนี้ไว้ดีที่สุดผู้เขียนจึงสรุปมาง่ายๆ 6 ข้อ ที่ทุกๆคนควรรู้ก่อนที่จะสร้างบ้านหรืออาคารในที่เสียงแผ่นดินไหว

 


 

1 ตำแหน่งที่ตั้งของอาคารในพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหว

บริเวณที่ไม่ควรก่อสร้างอาคารได้แก่บริเวณที่เป็นเชิงลาดบริเวณใกล้แนวลอยเลื่อนและบริเวณที่ใกล้กับต้นไม้ใหญ่ดังที่แสดงในรูป 

ตำแหน่งที่ตั้งของอาคาร

 

 

2 รูปทรงและลักษณะของอาคารในพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหว

การออกแบบรูปทรงลักษณะของอาคารในพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหวควรกำหนดให้เป็นแบบเรียบง่าย เช่น อาคารรูปทรงสี่เหลี่ยมหรือทรงกลมเป็นต้น ควรเรื่องการปลูกสร้างอาคารที่มีลักษณะเป็นมุมหัก ลองดูกันดังตามรูปนะครับ

รูปทรงและลักษณะของอาคาร

3 ช่องเปิดของอาคารในพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหว

สำหรับช่องเปิดของอาคารหากว่างขนาดและตำแหน่งของช่องเปิดไม่เหมาะสมจะเกิดพฤติกรรมการวิบัติของเสาสั้นหรืออาคารบางส่วนมีการเคลื่อนตัวมากเกินไปทำให้เกิดการแตกร้าวอย่างเช่นลักษณะตามรูปด้านล่างวิธีการแก้ไขควรทำเสาร์เอ็นและคาน / หลังคอนกรีตลอดช่องเปิดต่างๆให้มีความหนาเท่ากับความหนาของผนัง และขนาดความกว้างไม่น้อยกว่า 15 เซนติเมตรเพื่อป้องกันการแตกร้าวจากการสั่นสะเทือน

ช่องเปิดของอาคาร

 

ช่องเปิดของอาคาร2

 

4 ระบบโครงสร้างของอาคารในพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหว

 

4.1 ฐานราก

กรณีทีใช้ฐานรากเสาเข็มต้องมีการเชื่อมยึด ที่เพียงพอระหว่างฐานรากและเสาเข็ม และคำนึงถึงความสามารถในการรับแรงด้านข้างของเสาเข็มแต่ละต้นด้วย ตัวอย่างรายละเอียดการเสริมเหล็กในฐานรากเสาเข็ม ดังแสดง
อยู่ในรูป

กรณีที่ใช้ฐานรากแผ่จะต้องตั้งอยู่บนชั้นดินเดิมที่มีกำลังแบกทานสูง และต้องมีความมั่นคงแข็งแรงเพียงพอที่จะสามารถถ่ายเทน้ำาหนักจากโครงสร้างอาคารส่วนบนสู่ดินฐานรากได้อย่างปลอดภัย โดยขนาดความหนาขั้นต่ำสุดของฐานรากแผ่ต้องไม่น้อยกว่า 0.20 เมตร และมีระดับความลึกที่ฝังในดินจากระดับผิวดินถึงระดับต่ำาสุดของฐานรากไม่น้อยกว่า 1.00 เมตร

 

ฐานราก

4.2 เสาตอม่อ

พื้นชั้นล่างของอาคารอยู่อาศัยบางหลังมีการยกพื้นให้สูงขึ้น และส่วนใต้พื้นบ้านชั้นล่างมีลักษณะเป็นใต้ถุนเปิดโล่ง ไม่มีการก่อผนังปิด ทำาให้เสาตอม่อของอาคารที่อยู่ระหว่างฐานรากและพื้นชั้นล่างไม่มีการยึดโยง
ที่เพียงพอ เมื่ออาคารเกิดการโยกตัวอย่างรุนแรงจากแผ่นดินไหว หากเสาตอม่อไม่สามารถทนต่อการโยกได้ก็อาจเกิดความเสียหายเป็นอันตราย การออกแบบจึงต้องมีการเสริมเหล็กให้เพียงพอในเสาตอม่อ รวมถึงอาจติดตั้ง ตัวยึดโยงหรือกำาแพงคอนกรีตเสริมเหล็กเพื่อให้เสาตอม่ออาคารอยู่อาศัยมีเสถียรภาพมากยิ่งขึ้น ดังตัวอย่างแสดงในรูป

ตอม่อกันแผ่นดินไหว

 

4.3 เสา

สำหรับเสาของอาคารขนาดเล็กหรืออาคารอยู่อาศัยคอนกรีตเสริมเหล็กที่มีขนาดเล็กและสูงไม่เกิน 2 ชั้นขนาดของเสาไม่ควรน้อยกว่า 20 เซนติเมตร และพื้นที่หน้าตัดเหล็กเสริมตามยาวของเสาไม่ควรน้อยกว่าร้อยละ 1 และไม่ควรมากกว่าร้อยละ 6 ของพื ้นที ่หน้าตัดทั ้งหมดของเสา เหล็กเสริมตามยาวไม่ควรมีขนาดเล็กกว่า 12 มิลลิเมตร จำนวนไม่น้อยกว่า 4 เส้นและมีการเสริมเหล็กปลอกที ่มีระยะห่างไม่เกิน 10 เซนติเมตร ที ่บริเวณโคนเสาทั ้งด้านบน และด้านล่าง ของอเหล็กปลอกควรเป็นของอ 135 องศา ดังตัวอย่างแสดงในรูป

คานป้องกันแผ่นดินไหว

4.4 คาน

สำาหรับคานของอาคารขนาดเล็กหรืออาคารอยู่อาศัยที่มีความยาวไม่เกิน 5 เมตร หน้ากว้างของคานไม่ควรน้อยกว่า 15 เซนติเมตร เหล็กเสริมตามยาวไม่ควรมีขนาดเล็กกว่า 12 มิลลิเมตร และมีการเสริมเหล็กปลอก
ที่มีระยะห่างไม่เกินกว่า 10 เซนติเมตร ที่บริเวณปลายคานทั้งสองข้าง รวมทั้งส่วนปลายของอของเหล็กปลอกจะต้องมีระยะยื ่นไม่น้อยกว่า 6 เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลางของเหล็กปลอก ของอเหล็กปลอกควรเป็นของอ 135 องศา ดังตัวอย่างแสดงในรูป

 

คานป้องกันแผ่นดินไหว2

 4.5  ข้อต่อระหว่างเสาและคาน

เหล็กเสริมตามยาวและเหล็กปลอกของเสาและคานจะต้องมีปริมาณเพียงพอในบริเวณข้อต่อระหว่างเสาและคานที่จะรัดรอบแกนคอนกรีต ทั้งนี้เพื่อให้เกิดความเหนียวและสามารถต้านทานแรงเฉือนที่เกิดขึ้น
จากแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวได้ โดยระยะเรียงของเหล็กปลอกในเสาและในคานบริเวณข้อต่อดังกล่าวไม่ควรเกิน 10 เซนติเมตร และควรเพิ่มเหล็กปลอกในเสาบริเวณข้อต่ออีก 3 ปลอก ดังตัวอย่างในรูป

เสาคานป้องกันแผ่นดินไหว

4.6 โครงหลังคา

การยึดส่วนต่างๆ ของโครงหลังคา ไม่ว่าจะเป็นหลังคา แป จันทัน อกไก่ หรืออเส จะต้องมีการยึดอย่างมั่นคงนอกจากนี้ควรทำการยึดโยง (Bracing) โครงหลังคาให้มีเสถียรภาพในการต้านทานแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหว ตามตัวอย่างในรูป

โครงหลังคากันแผ่นดินไหว

5 ผนังก่ออิฐของอาคารในพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหว

 

การก่อสร้างผนังก่ออิฐของอาคารจะต้องมีการยึดส่วนผนังเข้ากับส่วนที่เป็นโครงสร้างอาคาร อย่างมั่นคง และเป็นไปตามหลักปฏิบัติทางช่างที่ถูกต้อง ตามรายละเอียดดังต่อไปนี้
(1) ก่อนจะก่อผนังให้ราดน้ำบนอิฐที่จะก่อให้ชุ่ม เพื่อมิให้อิฐดูดซับน้ำจากปูนก่อมากเกินไป จนเป็นเหตุให้เนื้อปูนร่วนได้

(2) ผนังที ่ก่อต้องได้แนวทั ้งในแนวราบและในแนวดิ ่ง โดยการถ่ายระดับน้ำ  ขึงเชือกเอ็น และใช้ดิ่งทุกความสูงไม่เกิน 50 เซนติเมตร การก่ออิฐแต่ละครั้งไม่ควรสูงเกินกว่า 1.00 เมตร และปล่อยทิ้งไว้อย่างน้อย 3 ชั่วโมง
จึงจะก่อต่อไปได้

(3) ปูนก่อระหว่างอิฐควรมีความหนาประมาณ 1 เซนติเมตร โดยปูนก่อจะต้องก่อเต็มหน้าแผ่นอิฐและแต่งแนวให้เรียบ

(4) ผนังที่ก่อชนเสาจะต้องมีการยึดผนังก่ออิฐเข้ากับเสา โดยจัดเตรียมให้มีการฝังเหล็กเสริมขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 6 มิลลิเมตร ไว้ในเสาทุกระยะ ห่างไม่เกิน 60 เซนติเมตร ยาวจากขอบเสาไม่น้อยกว่า 30 เซนติเมตร (ดังแสดงในรูป) หากไม่ได้มีการเตรียมฝังเหล็กเสริมไว้หรือฝังเหล็กเสริมไว้แต่ไม่ตรงแนวผนัง ให้เจาะรูสำหรับเสียบเหล็กเสริมโดยรูที่เจาะมีความลึกไม่น้อยกว่า 5 เซนติเมตรและเสียบเหล็กโดยใช้น้ำยาเคมีหรือกาวอีพ็อกซี่ ห้ามไม่ให้เจาะรูโดนเหล็กเสริมในเสา

 

 

 

ก่ออิฐป้องกันแผ่นดินไหว

(5) ผนังก่ออิฐที่ยาวเกินกว่า 3.00 เมตร จะต้องมีเสาเอ็น และผนังก่ออิฐที่มีความสูงเกินกว่า 2.50 เมตรจะต้องมีคานทับหลัง โดยเสาเอ็นและคานทับหลังต้องมีความกว้างไม่น้อยกว่า 15 เซนติเมตร มีความหนา
เท่ากับความหนาของผนังที่ก่อ และเสริมเหล็กตามยาวขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 9 มิลลิเมตร จำนวน2 เส้น และเหล็กปลอก (ลูกโซ่) ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 6 มิลลิเมตร ทุกระยะห่างไม่เกินกว่า 20 เซนติเมตร เหล็กเสริมตามยาวของเสาเอ็นหรือคานทับหลังให้ฝังลึกในโครงสร้างพื้ น คาน หรือเสา ซึ่งอาจทำได้โดยการฝังเหล็กเสริมในโครงสร้างเตรียมไว้ก่อนที่จะเทคอนกรีต หากไม่ได้มีการฝังเหล็ก เสริมดังกล่าวเตรียมไว้ ให้ใช้วิธีตามที่ระบุใน (4)
(6) มุมผนังก่ออิฐ หรือปลายผนังที่ก่อไม่ชนกับเสาหรือท้องคาน จะต้องมีเสาเอ็นหรือคานทับหลัง ที่มี ขนาดและรายละเอียดการเสริมเหล็กตามระบุใน (5)
(7) ไม่ควรก่อผนังอิฐที่จั่วหลังคา ควรใช้ผนังที่ทำจากวัสดุอื่นที่มีน้ำาหนักเบากว่า เช่น ไม้ ไม้สังเคราะห์ หรือ กระเบื้องแผ่นเรียบ 
(8) การก่อผนังคอนกรีตบล็อก คอนกรีตประเภทมวลเบา หรือผนังสำเร็จรูปต่างๆ ให้เป็นไปตามมาตรฐาน หรือคำแนะนำของผู้ผลิตวัสดุนั้นๆ

ก่ออิฐป้องกันแผ่นดินไหว2

 

6 วัสดุก่อสร้างอาคาร

วัสดุที่ใช้ในการก่อสร้างอาคารโดยเฉพาะส่วนโครงสร้างต้องมีความแข็งแรงและคงทน โดยทั่วไปอาคาร ที่มีน้ำาหนักน้อยจะได้รับผลกระทบจากแรงแผ่นดินไหวน้อยกว่าอาคารที่มีน้ำหนักมาก นอกจากนี้ต้องคำนึงถึง จุดเชื่อมต่าง ๆ ให้มีความสามารถในการถ่ายแรงได้อย่างสมบูรณ์ด้วย

วัสดุก่อสร้างป้องกันแผ่นดินไหว

 

 

ผู้เขียนได้สรุปง่ายๆจำนวน 6 ข้อให้เพื่อนเพื่อนลองตรวจสอบตามทั้ง 6 ข้อนี้ก่อนที่จะสร้างอาคารในพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหวหากเพื่อนๆคนไหนไม่ได้อยู่ในพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหวก็สามารถเสริมโครงสร้างของอาคารของท่านได้ซึ่งผู้เขียนหวังว่าประเทศไทยของเราก็คงจะไม่เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวรุนแรงเหมือนในต่างประเทศขอให้เพื่อนเพื่อนทุกคนตระหนักถึงความสำคัญกับภัยแผ่นดินไหวที่เข้าใกล้ตัวเรามาทุกขณะแล้ว

 

ที่มา – กรมโยธาธิการและฝังเมือง (http://www.dpt.go.th/images/stories/pdf/read/manual_buliding570915.pdf)

 

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

เรื่องสำคัญที่ควรรู้ ในการตรวจรับ บ้านและคอนโด
ข้อดีและข้อเสียต่างๆของไม้ปาร์เก้และไม้พื้นลามิเนต
เลือกซื้อเครื่องทำน้ำอุ่นอย่างไรให้ถูกวิธีและประหยัด
เทคนิคน่ารู้เกี่ยวกับกระเบื้องมุงหลังคาและการมุงหลังคา
บันไดบ้านที่ถูกหลักฮวงจุ้ย
อยากจะมีถังเก็บน้ำในบ้านคุณทราบไหมว่าจะต้องมีขนาดเท่าไร ??
ประเภทของเครื่องปรับอากาศ ที่ใช้กันมีกี่ประเภท
คบเด็กสร้างบ้าน : ตอน ทำไงดีปั๊มน้ำที่บ้านทำงานทุกๆ 1 นาที !!!
คบเด็กสร้างบ้าน : ระบบตรวจน้ำในคลองหลักในกรุงเทพฯ
Home Tip : สูตรขัดบ้านหลังน้ำท่วมแบบสะอาดหมดจด
ตรวจสภาพระบบสุขาภิบาล บ้านมือสอง
โปรแกรมช่วยออกแบบหรือตกแต่งภายใน Sweet Home 3D
Home Tip : การใช้ไฟฟ้าอย่างประหยัด
การเปรียบเทียบคุณสมบัติและราคาของ วีว่าบอร์ด กับสมาร์ทบอร์ด
HOME TIP - ระบบกำจัดปลวกวิธีต่างๆ
HOME TIP บ้านร้อน ใช้แผ่นสะท้อนความร้อน หรือ ฉนวนกันความร้อนดี
การซ่อมแซมฝ้าเพดานสำหรับบ้านเก่าหรือบ้านมือสอง
วิธีการก่ออิฐมวลเบาที่ถูกต้อง
เปรียบเทียบข้อดีข้อเสียราคา ของโครงหลังคาสำเร็จรูป และ โครงหลังคารูปพรรณ
ต่อเติมบ้าน ต่อเติมห้องครัว ต่อเติมระเบียง ทำอย่างไรจะไม่ทรุด !!!
วิธีดูรอยร้าวของผนังบ้านว่าเกิดจากสาเหตุอะไร !!!
ต่อเติมบ้านให้ถูกกฎหมายต้องทำอย่างไร
โอ้ยอยากมีผนังปูนเปลือยเหมือนบ้าน Modern จัง แล้วทำอย่างไรละ ไปดูกัน
การแก้ไขปัญหาอาคารทรุดตัวของอาคารเนื่องจากเสาเข็ม
ข้อแตกต่างระหว่างมุ้งลวดแบบบานเลื่อนกับแบบม้วนเก็บ
พื้นไม้สำเร็จรูป เฌอร่า smartwood conwood ไม้จริง แบบไหนดีกว่ากัน
10 คำแนะนำสำหรับ การหนีเพลิงไหม้อาคารสูง
เปรียบเที่ยบข้อดีข้อเสียและราคา กระเบื้องมุงหลังคาตราช้างตราเพชรตราห้าห่วง และอื่นๆ (part1)
ข้อแตกต่างวัสดุปูพื้นภานในบ้าน พื้นไม้ปาร์เก้ พื้นลามิเนต พื้นไวนิล พื้นกระเบื้องยาง พื้นกระเบื้อง
กระเบื้องหลังคา เปรียบเที่ยบข้อดีข้อเสีย ราคา กระเบื้องหลังคาตราช้างตราเพชร และอื่น (part2)
กระเบื้องลอนคู่กับแผ่นเมทัลชีท ใช้อะไรดี !!!
เปรียบเที่ยบข้อดีและข้อเสีย ของประตูหน้าต่างอลูมิเนียม กับ ประตูหน้าต่าง UPVC
ตอบปัญหาก่อสร้าง : บ้านของผมมีปัญหาน้ำรั่ว พยามอุดรอยรั่วด้วยวิธีต่างๆแล้วยังไม่หายสนิท ทำอย่างไรดี
หลังคากระเบื้องแผ่นเรียบ ความสวยงามที่เรียบหรู
มาเช็คสุขภาพหลังคาก่อนหน้าฝนกันดีกว่า
เคล็ดลับบ้านไม่ร้อน เย็นสบาย 365 วัน
อุปกรณ์หลังคา : เติมฟังก์ชั่นให้บ้าน เพิ่มเสน่ห์ใหม่บนผืนหลังคา
กระเบื้องปูพื้น กระเบื้องปูผนัง กระเบื้องตกแต่ง เลือกอย่างไร
สีทาบ้าน : มาทำความรู้จักกับสีทาบ้านกันดีกว่า
รางน้ำ : เปรียบเที่ยบข้อดีข้อเสียของ รางน้ำสังกะสี รางน้ำสแตนเลส รางน้ำอลูมิเนียมและรางน้ำไวนิล
กระเบื้องเซรามิคแท้ ตราช้าง Excella :ความงาม 3 สไตล์ของหลังคาที่ตอบทุกโจทย์ความเป็นคุณ
ระบบหลังคาตราช้าง ขั้นสุดแห่งนวัตกรรมหลังคาทั้งระบบ
กระเบื้องตราช้างซีแพคโมเนีย : Triple Tone ความสงบที่เข้าถึงทุกอารมณ์ของธรรมชาติ
อิฐมวลเบา : ข้อดีข้อเสียของ อิฐมวลเบา QCON SUPERBLOCK THAICON AIRBLOCK
อิฐมวลเบา : ข้อดีและข้อเสีย ของอิฐมวลเบาสีเทาที่ ผลิตแบบ CLC
5 ข้อควรรู้ ก่อนคิดจะซื้อกระเบื้องหลังคาไทยประยุกต์
House Style : สะท้อนสไตล์บ้าน ให้ตรงสไตล์คุณ
หลังคาบ้านทรงไทยประยุกต์ ที่ผู้ใช้ต่างรู้จริง…รักจริง
การใช้เสาเข็มชนิดตอกควรจะตอกห่างจะบ้านข้างเคียงเท่าไรดี
จะใช้แผ่นเมทัลชีทมุงหลังคาจะใช้แผ่นแบบไหนดี ราคาเท่าไร

About nucifer

วิศวกรโยธาปฎิบัตการ สำนักการโยธา กทม / วิศวกรบริษัทไอเดียแปลนสตูดิโอ ขายแบบบ้านสำเร็จรูปและสร้างบ้านด้วยใจ // รักบอลไทย และ เทคโนโลยี่ // สอบถามเรื่องบ้านได้ครับ